Στο πρώτο μου επαγγελματικό ραντεβού στο City του Λονδίνου φορούσα ένα φούξια παλτό. Και εκεί μέσα στο χάος της πλατείας του Bank και τα άπειρα γκριζόμαυρα κουστούμια που περνούσαν πλάι μου, ένιωσα αυτό που λέμε στην Ελλάδα «σαν τη μύγα μες στο γάλα». Απευθείας ορκίστηκα στον εαυτό μου πως ποτέ ξανά δεν θα φορέσω χρωματιστό ρούχο σε αυτό το μέρος και με μια κοριτσίστικη αφέλεια εικοσάχρονης που ανυπομονεί να δουλέψει σε γραφείο με dress code, αποφάσισα ότι, αν με δεχτούν στη δουλειά, θα πρέπει οπωσδήποτε ν’ανανεώσω την γκαρνταρόμπα μου. Μετά από 4 μήνες πρακτικής στο οικονομικό κέντρο του Λονδίνου, αναρωτιέμαι αν εκείνο το απόγευμα ένιωσα βλέμματα απορίας πάνω μου εξαιτίας του φούξια παλτό μου, του νεαρού της ηλικίας μου ή απλώς επειδή ήμουν γυναίκα.

Gavala_5-1024x1024

Ίσως ακούγεται τετριμμένο, ίσως πολύ φιλοσοφικό, ίσως απλά περνάω κάποιου είδους ηλικιακή κρίση μπαίνοντας σε καινούργια δεκαετία. Ωστόσο, εισερχόμενη μέσα σ’ ένα έντονα ανδροκρατούμενο περιβάλλον, σύντομα έκανα την πολύ απλοϊκή και εύλογη σκέψη γιατί τόσοι άντρες στο γραφείο μας, όπως επίσης στο πολύ κεντρικό κτίριό μας, εν τέλει, γιατί τόσοι άντρες σε όλο το City; Αν μου έλεγαν κάτι αντίστοιχο πριν λίγους μήνες, το πιο πιθανό είναι να ένιωθα θιγμένη που υπάρχει αυτή η «απαράδεκτη» αντίληψη το 2014, να έλεγα από μέσα μου πόσο στενόμυαλος είναι ο συνομιλητής μου και να ανταπέδιδα με λόγια γεμάτα φιλοδοξία και σιγουριά. Η πραγματική όμως αγορά εργασίας για μια κοπέλα, απόφοιτο ανώτατης εκπαίδευσης αποκλίνει, νομίζω, από την γνώστη «Εκδίκηση της Ξανθιάς» με το ροζ ταγιέρ, κάτι που επιβεβαιώνεται στα μάτια μου κάθε πρωί που χαζεύω τους στριμωγμένους επαγγελματίες στη City Line. Το μεγαλύτερο σοκ, νομίζω, δεν το έπαθα εξαιτίας του χαμηλού αριθμού γυναικών που έβλεπα καθημερινά -ίσα ίσα με πείσμωσε περισσότερο-, αλλά όταν συνειδητοποίησα τι ποσοστό από αυτές είναι γραμματείς. Κοτζάμ πολυεθνική σκέφτηκα και από τους 40 υπαλλήλους του Λονδίνου, μόνο 5 γυναίκες, εκ των οποίων 1 γραμματέας και 4 στο λογιστήριο.

Η αλήθεια είναι πως ο φεμινισμός δεν είναι καθόλου του στυλ μου. Στο μυαλό μου είχε διαμορφωθεί κάπως η αντίληψη ότι αν οι γυναίκες μπορούμε να θεωρηθούμε «θύματα» κάποιου -όπως συνηθίζεται να λέγεται κατά το φοβερό κλισέ-, είμαστε θύματα των ίδιων των προκαταλήψεων που χτίζουμε για τον εαυτό μας. Εν ολίγοις, θαβόμαστε στο λάκο που οι ίδιες σκάβουμε, υπερασπιζόμενες πράγματα που κατ’ εμέ είναι λίγο πολύ δεδομένα, αν μη τι άλλο στις δυτικές κοινωνίες που έχω στο νου μου. Ίσως το μόνο μοντέρνο «φεμινιστικό μανιφέστο» που παραδέχομαι είναι το How to be a Woman της Caitlin Moran. Κατά τον Guardian «Women spend too much of their time worrying, beating themselves up, going along with time-wasting, restrictive, often expensive, sexist mores. The triumph of How To Be A Woman is that it adds to women’s confidence. It reminds us that sexism, and all that is associated with it, is not only repressive, it is tedious and stupid. It is boring». Κρατάω πως «ο σεξισμός είναι βαρετός πλέον…» και προσθέτω αυτό που μου έχει πει ο παππούς μου: «Υπάρχουν γυναίκες και γυναικούλες… Διάλεξε πού θες να ανήκεις.»

Ανατρέχοντας στο πρόσφατο παρελθόν, θυμάμαι χαρακτηριστικά συμμαθήτρια μου στο λύκειο να τη ρωτάνε με τι θέλει να ασχοληθεί και να απαντάει «Δεν είμαι σίγουρη αλλά σίγουρα θέλω να δουλέψω στο City, κύριε…» Θυμάμαι επίσης προ ολίγων εβδομάδων να ρωτάνε συνάδελφό μου πώς της φαίνεται να την ονομάσουν «Head» του τμήματος και να απαντάει, σχεδόν με παράπονο, «γιατί όχι Μanager?». Την τελείως Αγγλίδα γραμματέα μας, με το φούξια συνολάκι της, σε κάθε φράση της να κολλάει αυτό το «That is loοοοvely…», το οποίο νομίζω έχει αντικαταστήσει πλήρως το απλό «Thank you». Ενα μεσημέρι στο lunch break μου, υπεύθυνη recruitment της UBS να κουτσομπολεύει με τη φίλη της για το πόσο «ridiculous, Oh my Gosh…» είναι οι υποψήφιοι για πρακτική και πόσο πολύ δεν τους αντέχει (μάλλον έτρωγα δίπλα στη Δούκισσα του Κέντ…) Και το κορυφαίο: Ελληνίδα Διδάκτωρ σε αγγλικό πανεπιστήμιο όταν τη ρωτάνε από που απ’την Ελλάδα είναι, αφού προσπαθεί ν’ αποφύγει την «άβολη» ερώτηση να απαντάει (και στα αγγλικά παρακαλώ σε συνάδελφο Έλληνα) «Από την Πάτρα, αλλά δεν έμεινα πολλά χρόνια εκεί. I’ve been here in the UK, like, forever.» Εν ολίγοις την απάντηση μου γιατί ο σεξισμός καλά κρατεί την πήρα και με το παραπάνω.

Ζω αυτό που λέμε στην αγγλική «disillusionment». Με άλλα λόγια αλλιώς τα περίμενα και αλλιώς τα βρήκα. Πριν ένα χρόνο περίπου, είχα την τύχη να παρακολουθήσω ως εθελόντρια το ετήσιο συνέδριο του Royal Economic Society. Σε διάλεξη με θέμα τη γυναικεία παρουσία στον ακαδημαϊκό και τον εργασιακό χώρο, οι στατιστικές -που τόσο πολύ αγαπάνε οι οικονομολόγοι- ήταν φανερά αποθαρρυντικές, με τα ποσοστά γυναικών CEO, CFO και στελεχών να κυμαίνονται κάτω του 10%. Μα πού πήγαν οι γυναίκες φοιτήτριες οικονομικών και διοίκησης; «Έτρεξαν να γίνουν λογίστριες…» απάντησε η επικεφαλής του Women’s Society of Business Economists, γυναίκα με ταμπεραμέντο Ζωής Λάσκαρη, φανερά καταξιωμένη, όμορφη 50ηντάρα, που μακάρι όλες μας να έχουμε τον αέρα της στην ηλικία της. Θαύμασα το δυναμισμό της, elegant και «down to earth» που λένε οι Άγγλοι. Μα πιο πολύ τη χάρηκα όταν εξοργισμένη μεν, ευγενέστατη δε, αποστόμωσε εξίσου καταξιωμένη συνάδελφο που υπονόησε ότι τέτοια καριέρα απαιτεί να θυσιάσεις την οικογένεια και τα παιδιά σου. Αν το 2013 λοιπόν, υπάρχουν ακόμα γυναίκες που επικαλούνται το δίλημμα «καριέρα ή οικογένεια», σκέφτηκα, το παιχνίδι του σεξισμού το έχουμε χάσει…

Κλείνω με τις γυναίκες υπαλλήλους του City: όχι, στην πλειοψηφία τους, δεν κρατάνε φιγουράτες επώνυμες τσάντες, όπως κανείς θα περίμενε, ούτε φοράνε καθημερινά 12ποντα Prada, ούτε μένουν όλες στο Canary Wharf. Πολλές, αν και ξένες, έχουν παντρευτεί Άγγλους και πριν έρθουν στη δουλειά πάνε πρώτα τα παιδιά τους στο σχολείο. Συχνά μάλιστα τις βλέπεις με σακάκι και… αθλητικά. Τα πρωινά τις βλέπω να χαιρετάνε τους άντρες τους στη μέση του σταθμού, πριν πάρουν διαφορετικές εξόδους για τις δουλειές τους. Τα μεσημέρια τρώνε στο γραφείο το φαγητό που την προηγούμενη μαγείρεψαν. Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πώς κατέληξαν εδώ. Μπορεί η καθημερινότητα τους να μην μοιάζει και πολύ με το Sex and the City, αλλά σίγουρα καθεμία έχει την ιστορία της. Δεν ξέρω ποιες αξίζουν να είναι εδώ και ποιες όχι. Ίσως είναι πολύ νωρίς ακόμα να αξιολογήσω τι σημαίνει σεξισμός. Ωστόσο είμαι σίγουρη πως όλες μας, νέες κοπέλες στην αρχή της καριέρας μας, ελάχιστα μας απασχολεί αν υπάρχει σεξισμός ή όχι γιατί στην ουσία αυτό που αναζητάμε είναι πρότυπα. Πίσω απ’ τις γυάλινες προσόψεις των εταιρειών υπάρχουν πολλά∙ προς αποφυγή και προς μίμηση. Λένε πως στα 20 χτίζονται οι μισθοί. Εγώ θα έλεγα πως στα 20 χτίζονται οι επαγγελματικές μας προσωπικότητες, διαλέγουμε τι γυναίκες θέλουμε να γίνουμε, και αντίστοιχα προδιαγράφουμε τι είδους αντιμετώπιση αξίζουμε.

Gavala_1

Αναδημοσίευση από το newdiaspora.com (*Translated version in English below)

For my first business meeting in City London I put on a fuchsia coat. And there, in the chaos of the Bank and the innumerable grey-black suits passing by me, I felt what we call in Greece, “a fish out of water”. Immediately I swore to myself that I will never, ever put on a colourful piece of cloth in this place, and with a girlish naïveté, eager to work at an office with a certain dress code, I decided that, if they accept me for the job, I will definitely have to renew my wardrobe. After 4 months of practice in the financial centre of London, I wonder whether that specific midday I felt surprising glances looking at me because of my fuchsia coat, the youth of my age or simply because I was female.

It may sound a bit trivial, maybe too philosophical; or I may go through some kind of age crisis while entering a new decade. However, entering a highly male dominated environment, I soon made the very simple and obvious thought why there were so many men in our office, and then in our building, and finally in the whole City? If I was told something alike a couple of months ago, I would possibly feel offended by these sort of «unacceptable» ideas in 2014, and I would say to myself how narrow-minded my interlocutor was and I would react with words full of ambition and certainty. The real job market for a young woman though, freshly graduated from a university, aberrates, in my opinion, from the familiar “Revenge of the Blonde” with the pink costume, which gets confirmed in my eyes everyday I look the packed professionals in City Line. The greatest shock, I think, was not because of the small number of women I saw everyday –to the contrary this opposed me more– , but when I realized the percentage of them being secretaries. In such a huge multinational I thought; and out of the 40 employees of London, only 5 women, 1 of them working as a secretary and 4 in the administration department.

The truth is that feminism is not my style at all. To my understanding, I have always felt that if,we, women can be seen as “victims” to someone – as it is used to be said according to this awesome cliché – we are actually victims to these very prejudices we build for ourselves. In short, we get buried in the hole we dig ourselves, defending things that for me are more or less de facto, if nowhere else at least in the western societies I have in mind. Maybe the only modern “feministic manifesto” I do recognize as such is How to be a Woman by Caitlin Moran. According to Guardian “Women spend too much of their time worrying, beating themselves up, going along with time-wasting, restrictive, often expensive, sexist mores. The triumph of How To Be A Woman is that it adds to women’s confidence. It reminds us that sexism, and all that is associated with it; is not only repressive, but tedious and stupid as well. It is boring. I keep the “sexism has become tedious…” and I add what my grandfather told me “There are significant and insignificant women… You choose where you want to belong.”

Going back to the recent past, I remember a typical classmate girl when asked what does she want to deal with in her life; where she answered “I am not quite sure but I do want to work in City, sir…” I also remember some weeks ago my female colleague was asked how she liked the fact that she was about to be named «Head» of the department and she replied, almost complaining, “why not manager?”. Our fully English secretary, with her fuchsia deux pieces, adds to every sentence she utters: “That is loοοοvely…”, which I think has completely replaced the simple “Thank you”. One midday during lunch break, the responsible recruiter of UBS gossiping with her friend about how “ridiculous, Oh my Gosh…” are the candidates for practicing and how much she can not stand them (I probably was having my lunch next to the Duchess of Kent…) And the top: A Greek Dr. in a British University when she was asked where she came from Greece is, while trying to avoid the “awkward” question to answer (in the English language to a Greek colleague of hers, for God’s sake) “From Patra, but I didn’t stay long there. I’ve been here in the UK, like, forever.” In a few words, the answer to my question why sexism keeps so well was more than answered.

I feel I am experiencing what we call “disillusionment”. In other words, reality is quite different to what I was expecting to see.. Almost a year ago, I had the chance to volunteer for the annual conference of the Royal Economic Society.. In a lecture dealing the female presence in the academic and work places, the statistics, so much loved by the economists –were really disappointing, with percentages of females in CEO, CFO and executives ranging under the 10%. But where did all the female students of economics and management go? “They hushed to become accountants…” replied the head of Women’s Society of Business Economists, a woman with a strong temper alas Zoi Laskari , obviously highly recognized, beautiful 50year old lady, we all wish to have the same flair when we reach her age. I admired her dynamism and elegance, along with her noticeably “down to earth” attitude, as English people would put it. But besides everything she said, what I admired the most was the moment that, she, furious but still polite, silenced one also very respectable colleague, who implied that such a career necessitates a sacrifice of your family and children. If in 2013 then, there are still women who call upon the dilemma “career or family”, I thought, we have already lost the sexism game…

I wrap my story up with the female employees of the City: no, the majority of them does not carry fancy designer handbags, as someone would expect, neither walk everyday on Prada 12cm high heels, or they all live next to Canary Wharf. Many, despite being foreigners, are married to Englishmen and before coming to work they first bring their children to school. You often see them by the way wearing a jacket and… sneakers. In the mornings, I see them waving goodbye to their husbands in the middle of the train station, before they take different directions for their work. For lunch they eat the food they cooked the day before. The truth is I have no idea how they ended up here. It may be that their daily routine does not resemble much with Sex and the City, but certainly each of them has her own story. I do not know whoever of them deserves to be here, and who do not. Maybe it is far too soon for me to evaluate what sexism means. I am convinced, though, that most of us, young women, at the beginning of our careers, we do not really care whether sexism exists or not, because the main thing we are seeking for is exemplary models. Behind the glass facades of the buildings there are lot of these; some set an example for imitation and some for avoidance. It is widely thought that salaries are build, during your twenties. I would say that during this decade, you build up your professional identity, instead; you choose what kind of woman you want to become, and, therefore you pre-determine what kind of behaviour and respect you deserve from others.

* Zoi Laskari is a Greek actress who became popular due to her good looks and dynamism in the 70′s. For many, she is a symbol of the emancipated, strong woman.

Translated to English by Lemonia Liberidu

Published on newdiaspora.com.